Column: Ambtenaren-centrale

Geplaatst op: 25 mei 2026

Amsterdam verandert voortdurend, en dat raakt ondernemers direct. Daarom geeft Bas Kok in onze nieuwsbrief regelmatig zijn blik op ontwikkelingen in de stad, de haven en de regio. Verwacht observaties, duiding en af en toe een prikkelende gedachte.

De gemeente wil een megakantoor voor twintigduizend ambtenaren bouwen bij het Amstelstation. Kleine gemeentelijke kantoren in wijken kunnen dicht, al blijven de stadsdeel-loketten open. Naar verwachting zullen de bouwkosten van deze nieuwe ambtenarencentrale richting 300 miljoen euro lopen. Toch is het bedoeld als kostenbesparing.

Wie de jaren tachtig heeft meegemaakt, herinnert zich wellicht het kostendrama van de Stopera. Op een begroting van ongeveer 250 miljoen gulden, kwam daar een kostenoverschrijding van bijna 200 miljoen bovenop. Het verrijkte de Nederlandse taal met de uitdrukking ‘Stopera-effect’, verwijzend naar een schrikbarende budgetoverschrijding in een groot publiek bouwproject.

Ook nu rijzen er bij velen al financiële zorgen, want wie garandeert dat die 300 miljoen straks niet 500 wordt? Persoonlijk maak ik me ook zorgen om een ander aspect van dit mega-kantoor. Is één ambtenarenpaleis aan de Amstel niet al meer dan genoeg? Hebben we verderop aan de Amstel echt dat reusachtige expansiestuk nodig? Die concentratie vergroot de afstand tot inwoners en ondernemers. Hoe houdt een ambtenaar vanuit Amsterdam-Oost feeling met de havenactiviteiten in Westpoort of de scheepswerven aan de IJ-oever?

Overigens was het megakantoor lange tijd voorbestemd om op het Buikslotermeerplein te komen nabij Station Noord. Het zou dan nog steeds een logge kolos zijn, maar dan hadden ambtenaren wel uit hun Amstelbubbel gemoeten. Vanuit Noord zie je het IJ en Westpoort liggen. Bovendien verhelp je op die manier de kantoorloosheid van het Buikslotermeerplein. Als die twintigduizend ambtenaren de werkgelegenheid ergens in evenwicht hadden kunnen trekken, is het wel naast Station Noord. Maar nee, de enige metro die ze nodig hebben is die tussen Station Amstel en Waterlooplein. Ik vrees dat het vergroten van de Amstel-bubbel straks in vele opzichten ongunstig uitpakt voor de Amsterdamse economie. De stad verliest bestuurlijke spreiding en versmalt het ambtelijke blikveld.
Bas Kok