Column: Het IJ als middenrif

Geplaatst op: 21 april 2026

Amsterdam verandert voortdurend, en dat raakt ondernemers direct. Daarom geeft Bas Kok in onze nieuwsbrief regelmatig zijn blik op ontwikkelingen in de stad, de haven en de regio. Verwacht observaties, duiding en af en toe een prikkelende gedachte.

VEBAN en ORAM zijn vanaf nu samen. Als huiscolumnist van VEBAN verhuis ik mee. Uiteraard heb ik me het afgelopen jaar afgevraagd wat de voor- en nadelen van deze fusie zijn. Ik sprak er ook over met Noordse bedrijven. Het verhaal heeft twee kanten. Het conservatieve geluid is dat Noord toch een heel eigen gebied is, een soort zuidelijk Waddeneiland. Worden de belangen van bedrijven op dit Amsterdamse eiland straks nog wel met dezelfde passie verdedigd? Of is Noord straks het ondergeschoven kindje waarbij vooral de belangen van organisaties ten zuiden van het IJ worden behartigd?

Voor zover ik de fusiebesprekingen heb kunnen volgen, is dit nadrukkelijk niet de bedoeling. ORAM heeft oog voor de belangen aan de noordkant van het IJ. Of nog sterker: in het Havengebouw zijn ze ervan overtuigd dat het stadsdeel aan de noordkant van de grote hoofdstedelijke plas de Amsterdamse economie verder zal opstuwen. Noord heeft van oudsher innovatieve scheepsbouwers en maakbedrijven, van groot tot klein. Lokaal uitvinden en fabriceren wordt in deze turbulente wereld alleen maar belangrijker. Daarnaast is Noord een kraamkamer voor creatieve startups. Het bulkt er van de high-tech werkplaatsen waar makers en ontwikkelaars vanuit de hele wereld broeden op dingen waar de stadsregio profijt van heeft. Bruggen printen, zeebodemonderzoek, games en apps bouwen en probiotica voor een lang en vitaal leven. In de wereldwijde energietransitie spelen Noordse bedrijven als het voormalig Shell-laboratorium ETCA en katalysatorenproducent Albemarle de hoofdrol.

De Amsterdamse havens en dokken zijn in de twintigste eeuw onbedoeld een beetje van elkaar afgedreven, tussen handelaars en makers ontstond afstand. De beste nautische bedrijven, handelaren en bankiers van de wereld, komen nu weer vaak aan tafel met de ambachtsmensen. Het IJ – het oerwater waaraan Amsterdam ontstond – is niet langer een zuidgrens of noordgrens, maar een krachtig middenrif.

Als huiscolumnist verleg ook ik met alle plezier mijn grens. Voor ORAM bekijk ik Amsterdam graag van alle kanten!
Bas Kok